Góc nhìn: Người Việt nên ủng hộ Trump hay Biden?

0
66

Một lần nữa, sau 4 năm, bầu cử tổng thống Mỹ lại diễn ra đầy cảm xúc. Cũng như lần trước, tôi có quan tâm theo dõi và lắng nghe từ những người bạn bè ở Việt Nam và Hoa Kỳ. Có nhiều ý kiến trái chiều và cũng không ngạc nhiên khi rất nhiều bạn bè ủng hộ Trump hay Biden. Mặc dù chưa biết kết quả, tôi muốn chia sẻ góc nhìn của tôi, để đóng góp thêm cho xôm tụ.

Trước khi bắt đầu, tôi nghĩ mình cần thiết lập các quy tắc chung, để tránh hiểu lầm:
1. Khi tôi dùng chữ “thiên tả” (left leaning), ý tôi muốn nói những người quan tâm nhiều hơn tới cộng đồng nói chung, theo kiểu “lá lành đùm lá rách”
2. Khi tôi dùng chữ “thiên hữu” (right leaning), ý tôi muốn nói những người trọng dụng ý chí cá nhân nói chung, theo kiểu “hai bàn tay ta làm nên tất cả, có sức người sỏi đá cũng thành cơm”
3. Khi tôi nói “bảo thủ” (conservative), ý tôi muốn nói những người bảo vệ quan điểm một cách vững vàng và ít khi cởi mở chấp nhận những quan điểm khác, chứ không phải ý là họ cổ hủ hơn
4. Khi tôi nói “cấp tiến” (progressive), ý tôi muốn nói những người luôn hướng đến những cái mới và có ý thức ủng hộ những gì có thể thay đổi hiện trạng (status quo), chứ không phải ý là họ văn minh hơn
Lưu ý cuối, đây là góc nhìn cá nhân, cho nên có thể khác biệt khiến cho ai đó khó chịu. Vì vậy, vui lòng cẩn trọng khi đọc, để một vị tổng thống không làm thay đổi cả đời ta, hay bạn ta.
Trước tiên, tôi muốn nói rõ rằng, bản chất chiến dịch tranh cử tổng thống Hoa Kỳ là một cuộc phỏng vấn xin việc của một ứng viên muốn làm lãnh đạo của bộ phận hành pháp trong chính phủ liên bang. Vì vậy, dân chúng đứng ở vai trò là nhà tuyển dụng, sẽ lắng nghe kế hoạch của từng người qua các cuộc tranh luận và quá trình truyền thông, để biết mình nên bầu cho ai. Cũng vì vậy, với lá phiều bầu của mình, mỗi người dân đều gửi gắm vào đó những niềm tin rất cụ thể, sát sườn với cuộc sống của họ: an sinh và phúc lợi, công bằng xã hội, cơ hội học hành và phát triển nghề nghiệp, vân vân và mây mây.
Cũng vì vậy, khi tôi nhìn vào vai trò tổng thống, thì đó chính là người được lựa chọn đứng đầu của một bộ máy, để vận hành nó theo đúng những gì họ hứa. Cũng vì vậy, khi tôi đánh giá người làm tổng thống, tôi sẽ đánh giá họ theo thang điểm của nghệ thuật quản trị và kỹ năng quản lý của họ, y hệt như là một ông hay bà CEO của một công ty. Tất nhiên, các hành xử và cách họ ra quyết định sẽ bị ảnh hưởng bởi những triết lý họ mang theo trong người, bắt nguồn từ niềm tin cá nhân, quá trình học hành và làm việc trước đó, và thêm thắt bằng những mối liên hệ khác nhau nữa, như tôn giáo, sở thích, giới tính, sắc tộc, là thành viên trong câu lạc bộ thượng lưu golf hay chơi tennis với hàng xóm…

Điều này khác với đại đa số góc nhìn của những người sống ở ngoài Hoa Kỳ. Bởi vì ai cũng nhìn cuộc đua này là một ví dụ rất hùng hồn về tính dân chủ, về tính minh bạch, về hệ thống pháp lý, về niềm tin xã hội, về vai trò của người lãnh đạo và về tính ưu việt của một nước tư bản phát triển. Nói chung như vậy thì cũng không sai, nhưng mà theo tôi nghĩ, kỳ vọng nhiều thì có vẻ hơi quá đà, đặc biệt là mình đang vận vào người ứng viên đó những mong ước của mình, trong khi thiên-địa-nhân của mình khác xa người ta.
Nói vậy, để bắt đầu cho ý thứ 2 tôi muốn nói, đó là ý thức của người Việt về chính trị. Tôi rất mong là tôi sai, nhưng tôi cho rằng, đa số người Việt mình nói chung thờ ơ với thời cuộc. Tất nhiên, mỗi thế hệ có một ý thức khác tuỳ theo giai đoạn lịch sử đó đòi hỏi công dân phải làm gì. Tuy vậy, khi mà mọi thứ dường như thoải mái, dễ dàng và có sẵn, thì mấy ai quan tâm tới việc chính sách này kia sẽ ảnh hưởng đến đời sống của họ như thế nào một cách thực chất.
Theo đó, chúng ta cần phải hiểu là những mối quan tâm của từng thế hệ đã được hình thành dựa vào thiên-địa-nhân xung quanh họ. Ví dụ, thế hệ Baby Boomer (1946-1964) bị ảnh hưởng bởi Thế chiến II, Chiến Tranh Lạnh và phong trào hippie; thế hệ X (1965-1979) sinh ra sau Chiến Tranh Lạnh, trong kỷ nguyên công nghệ máy tính cá nhân bắt đầu hình thành, nhưng cảm thấy chơi vơi giữa những gì họ lớn lên trước đây với cha mẹ họ và những gì họ trưởng thành một mình trong đời sau này; thế hệ Y (Millenials 1980-1994) bị ảnh hưởng bởi sự trỗi dậy của các nền kinh tế đang phát triển, những cuộc suy thoái kinh tế và sự kiện 9/11 sau đó, và kỷ nguyên của internet và mạng xã hội; thế hệ Z (1995-2015) sinh ra là đã được gọi là digital native, chưa hề biết thế giới yên bình là như thế nào, chỉ nhìn thấy các khủng hoảng sắc tộc, tôn giáo, khí hậu, bình đẳng giới…nhan nhản qua các lăng kính mạng xã hội được tạo ra cho họ như Facebook, Instagram, Snapchap, Twitter…
Cho nên, tôi nghĩ sự khác biệt thế hệ này là lý do tại sao những người Việt (hay gốc Việt) lớn tuổi hơn thì ủng hộ Trump, còn những người trẻ tuổi hơn thì ủng hộ Biden. Những người Việt thế hệ Boomer và X là những người bảo thủ và khuynh hữu, vì họ trải qua Chiến Tranh Lạnh và những mất mát, rủi ro khi sống trong một giai đoạn thời cuộc rất bất lợi cho họ. Họ giữ những ký ức đau thương đó, và ủng hộ những ai thể hiện quan điểm cứng rắn với “kẻ thù”. Còn ngược lại, những bạn trẻ đồng lứa với tôi, cấp tiến và khuynh tả, thì ủng hộ Biden vì chúng tôi không có kẻ thù cụ thể, mà chúng tôi muốn đấu tranh cho những điều vô hình khác, như bình đẳng giới hay công bằng xã hội.

Tiếp theo điều này, tôi muốn chia sẻ thêm ý thứ 3, là chúng ta được “phân loại cử tri” như thế nào. Như tôi đây, trong xã hội Hoa Kỳ, tôi sẽ được phân loại là: nam – millenials – có bằng đại học – cổ cồn trắng – gốc Việt – định cư ở California – thu nhập hàng năm dưới $400,000 – có gia đình – sống ở nước ngoài. Với tất cả các yếu tố này, người ta sẽ dự đoán những mối quan tâm của tôi sẽ tập trung ở khía cạnh nào trong xã hội và khả năng tôi thiên tả nhiều hay thiên hữu nhiều. Mọi người cũng lưu ý, trong các yếu tố này, chưa kể tới yếu tố “ghét Tàu”.
Ý thứ 4 của tôi là như thế này, nếu là người Việt, thì có bắt buộc phải “ghét Tàu” hay không? Theo quan điểm của những người gốc Việt thuộc thế hệ Boomer ở California là phải có. Nếu không có, thì sẽ bị dán nhãn là hèn nhát và “thân sản”. Còn với chính tôi, thì tôi không chọn “ghét Tàu” là một yếu tố phân loại cử tri, tại vì đó không phải là mối quan tâm lớn nhất của tôi vào lúc này. Tất nhiên, đối với kẻ láng giềng lưu manh và tham vọng đó, thì mình cần phải e dè. Nhưng tôi thuộc thế hệ Y, là thế hệ sống và làm việc ở nước ngoài nhiều, thì việc thể hiện quan điểm cực đoan quá thành ra dở. Mối quan tâm của tôi là khí hậu, là cơ hội việc làm cho dân nhập cư, là phúc lợi và công bằng xã hội cho cộng đồng và những tiến bộ công nghệ giúp cho cuộc sống này tốt đẹp hơn. Tôi không chọn “ghét Tàu” để định vị duy nhất về mình. Tiếc thay, cộng đồng gốc Việt ở Hoa Kỳ, đa số lựa chọn như vậy, khi ủng hộ Trump. Bởi vì, khi hỏi sâu hơn về nền tảng triết lý tranh cử của đảng Cộng Hoà là gì, ít ai hiểu rõ.
Sẵn đây, tôi cũng muốn chia sẻ thêm sự khác biệt về triết lý tranh cử của 2 đảng. Cụ thể như sau:
1. Triết lý:
a. Dân chủ thiên tả
b. Cộng hoà thiên hữu
2. Kinh tế:
a. Dân chủ ủng hộ lương cơ bản và thuế cao cho người giàu
b. Cộng hoà ủng hộ thị trường xác định mức lương và mức thuế ngang nhau
3. Xã hội:
a. Dân chủ ủng hộ trách nhiệm chung của và cho cộng đồng
b. Cộng hoà ủng hộ công lý và trách nhiệm của mỗi cá nhân
4. Quân sự:
a. Dân chủ ủng hộ giảm chi
b. Cộng hoà ủng hộ tăng chi
5. Hôn nhân đồng tính:
a. Dân chủ cho
b. Cộng hoà chống
6. Phá thai:
a. Dân chủ cho
b. Cộng hoà chống
7. Thuế:
a. Dân chủ muốn càng giàu đóng càng nhiều
b. Cộng hoà muốn ai cũng đóng như nhau
8. Vai trò của chính phủ:
a. Dân chủ muốn chính phủ đủ lớn để cầm cán cân điều phối và bảo vệ người tiêu dùng
b. Cộng hoà muốn chính phủ thật nhỏ để không gây ảnh hưởng tới doanh nghiệp và thị trường
9. Y tế:
a. Dân chủ ủng hộ chính sách y tế công do chính phủ cung cấp
b. Cộng hoà ủng hộ chính sách y tế tư do doanh nghiệp kinh doanh
10. Di trú:
a. Dân chủ ủng hộ chính sách giúp đỡ những người dân nhập cư trái phép không phạm pháp đã ở Hoa Kỳ lâu năm
b. Cộng hoà chống tất cả dân nhập cư trái phép
Phải ghi rõ ra như vậy, để thấy rằng khi một ai đó xác định mình là Dân chủ hay Cộng hoà, thì họ cần phải hiểu rõ là tại sao, chứ không phải chỉ “ghét Tàu” hay “thân sản” là đủ để phân loại cử tri. Như vậy thì sẽ hơi thiển cận và cực đoan. Với tôi, tôi chọn theo triết lý nào là vì bản thân tôi, cuộc sống tôi, gia đình tôi có những ràng buộc rất thực tế với cách quản trị xã hội bằng triết lý đó. Ví dụ, theo tôi đã là dân nhập cư thì nên ủng hộ chính sách nhập cư mềm mỏng hơn hay chính sách y tế rộng rãi hơn. Gia đình tôi đi định cư thời Clinton. Ba mẹ và em tôi được bảo hiểm sức khỏe thời Obama. Như vậy, kêu tôi ủng hộ triết lý của đảng Cộng hoà sao được!!! Mình đã hưởng lợi từ đâu thì mình phải ủng hộ ở đó chứ!
Bên cạnh đó, 2 yếu tố rất quan trọng có ảnh hưởng tới việc các thế hệ người Việt ủng hộ hai ứng viên khác nhau. Một là trở ngại ngôn ngữ. Đừng quên là không phải người Việt kiều Mỹ nào cũng nói tiếng Mỹ như người Mỹ. Rất đông người gốc Việt không đủ rành tiếng Mỹ để có thể chọn lọc và phân loại thông tin mà họ đọc hay nghe được. Cho nên, họ dễ bị tổn thương bởi những tin tức sai lệch (nghĩa là tin tức một chiều hoặc chưa qua kiểm chứng) và không có khả năng đối chiếu và so sánh. Hai là tất cả chúng ta đang sống trong một “bong bóng kỹ thuật số” (digital bubble), nghĩa là mình chỉ thấy những gì mình muốn thấy, thông qua các tương tác trên mạng xã hội. Cho nên, ai thiên tả thì chỉ toàn thấy những thông tin xác nhận những niềm tin của mình, và ngược lại, ai thiên hữu thì cũng chỉ toàn thấy những tin tức xác nhận là mình nghĩ đúng. Và cả hai đều cho thông tin của mình là sự thật duy nhất. Đây là điều nguy hiểm rõ ràng, chứ không còn là tiềm ẩn nữa, vì bây giờ ai cũng hiểu fake news là gì!
Cuối cùng, tôi muốn quay lại và kết thúc với ý người Việt thờ ơ với thời cuộc. Tôi nên nói là người Việt trẻ ở Việt Nam thì đúng hơn. Tập trung lo cho cơm áo gạo tiền là không sai, nhưng mọi người cũng cần phải hiểu chính trị là chính sách quản trị xã hội, rất sát sườn với thực tế, chứ không phải chỉ là cuộc chơi ở thượng tầng, không liên quan tới dân đen. Bản thân chúng ta vẫn thường xuyên bị ảnh hưởng tới những chính sách quản trị xã hội, ví dụ nghỉ Tết bao nhiêu ngày hay tuổi hưu tăng hay giảm…Cho nên, quay trở lại việc bầu cử ở Hoa Kỳ, tôi xin nói rõ là sự việc đơn giản hơn mọi người nghĩ, nhưng cũng phức tạp hơn mọi người nghĩ, tuỳ góc nhìn.
Tôi dùng lá phiếu của mình để quyết định các chính sách có lợi cho thiên-địa-nhân của mình, thông qua 1 ứng viên tổng thống có cùng triết lý quản trị xã hội và có những lời hứa hẹn cụ thể và đáng tin hơn người kia. Tuy vậy, như trong bất cứ cuộc phỏng vấn xin việc nào, thì chỉ có thời gian mới trả lời thôi chứ đâu có ai biết trước được điều gì. Tôi cũng xin nhắn nhủ là ai cũng nên quan tâm tới sức khoẻ tinh thần của mình, nếu như ứng viên mình ủng hộ có thua. Bởi vì kỳ vọng nhiều thì thất vọng nhiều, cho dù cuộc đua đó là của con người hay con ngựa. 🙂
Tôi bầu cho Biden, vì theo đánh giá của tôi, Trump không hoàn thành KPI công việc trong vai trò lãnh đạo bộ phận hành pháp của chính phủ liên bang Hoa Kỳ (mà còn xạo sự!)
Vậy thôi à!
(Nguồn tham khảo: https://www.theguardian.com/…/us-election-2020-live…; https://www.nj.com/…/here-are-11-huge-differences…;
https://www.kasasa.com/arti…/generations/gen-x-gen-y-gen-z,
https://www.diffen.com/difference/Democrat_vs_Republican,
https://www.vox.com/…/vietnamese-american-support-trump…,
https://www.vox.com/…/electoral-college-trump-biden…,
https://www.vox.com/…/vietnamese-american-support-trump.


Tác giả: Danny Quach

Nguồn: vietnambusinessinsider.vn

Previous articleBài đăng về chiếc áo hoodie của Gap làm dấy lên sự phẫn nộ giữa cuộc bầu cử sôi nổi
Next articleNhà chức trách Trung Quốc triệu tập Jack Ma, thương vụ IPO chục tỷ USD của Ant bị đình chỉ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here