Phim “The pianist – Nghệ sỹ dương cầm”

0
87

Dưới bánh xe diệt chủng của Đức Quốc Xã, nhân loại đã chứng kiến biết bao phận người bị chia cắt và dẫm nát. Nhưng đồng thời, trong tận cùng sự tàn ác và kinh khiếp đó, cũng có những câu chuyện vô cùng cảm động về tình người, tính người. Đạo diễn Roman Polanski đã kể lại một câu chuyện như thế qua bộ phim The Pianist, một bộ phim gây chấn động thế giới. Bộ phim dựa trên câu chuyện có thật của của nghệ sĩ dương cầm người Ba Lan, gốc Do Thái Władysław Szpilman (1911 – 2000). Bộ phim không chỉ khắc họa sự tàn khốc mà đất nước Ba Lan đã hứng chịu, sự tàn khốc đã dần xé con người ra khỏi xã hội, người thân và cuộc sống, mà nó còn thể hiện một thứ sức mạnh kỳ diệu, đi sâu vào nội tâm con người, để hàn gắn và chữa lành, để đưa con người trở lại với nhau.

Hãy xem bộ phim này, để biết cả cái ác lẫn cái thiện trong con người, và cả nguồn sức mạnh kỳ diệu, mãnh liệt mà bộ phim nhắc đến.

The Pianist là bộ phim được chuyển thể từ cuốn hồi ký cùng tên của nghệ sĩ dương cầm người Ba Lan, gốc Do Thái Władysław Szpilman (1911 – 2000). Bộ phim được sản xuất vào năm 2002, bởi đạo diễn tài ba Roman Polanski. The Pianist đạt đến 14 giải thưởng, trong đó có 3 giải Oscar danh giá cho đạo diễn xuất sắc nhất, diễn viên nam xuất sắc nhất và kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất.

Bối cảnh phim diễn ra trong khúc mở đầu của những bi thương trong Thế chiến Thứ hai, khi Đức xâm lược Ba Lan vào 1 tháng 1 năm 1939.

PHIM18023-1.jpg

Chân dung Władysław Szpilman (1911 – 2000) (Nguồn: Wikipedia)

Bộ phim mở ra với cảnh đô thị thanh bình, bản NocturneNo. 20 giọng Đô thăng thứ của Chopin vang lên trong tiếng đàn của Szpilman. Đây cũng là bản nhạc Chopin đã viết trước khi rời xa Ba Lan xinh đẹp, mà chẳng ngờ rằng, vì chiến tranh ông sẽ không thể quay lại.

Tiếng dương cầm vang lên nghiêm trang, chậm rãi, lưu luyến, buồn thương như dự cảm của Chopin, như lời báo trước cho một tương lai chia ly, đau thương, mất mát của Ba Lan và của người nghệ sĩ. Và khi bản nhạc còn chưa chấm dứt, thì đau thương đã đổ sập xuống một cách bất ngờ, lạnh lùng và khô khốc, đạn bom đã nổ và bắn ngay vào căn phòng phát thanh của Szpilman.

Tiếng nổ đó đã bắt đầu cho một câu chuyện có thật về tính người, về những chia lìa, mất mát, đau thương, về sự tàn ác vô cùng và cả về những đức tính cao đẹp vô cùng của con người.

Những tội ác của Đức Quốc Xã được tái hiện một cách chân thực, phẫn uất, kinh khiếp đến tột cùng trong những thước phim của Roman Polanski. Ở đó, gia đình của Szpilman hiện lên như một thân phận rõ ràng, cho người xem cảm được những đau thương, mất mát rất rõ ràng, cụ thể. Nhịp phim của Roman Polanski khéo léo, tái hiện lại những phận người đã bị xé nát trong sự phân biệt và chia cắt. Đức Quốc Xã xé nát người Do Thái ra khỏi mối quan hệ với xã hội về mặt ý niệm bằng biểu tượng ngôi sao David mà người Do Thái phải đeo, để kỳ thị họ trong xã hội, xé họ ra khỏi không gian sống bằng việc ép họ vào những khu ghetto, không cho họ sống trong cộng đồng quen thuộc của họ. Để sau khi chỉ còn lại một sắc tộc bơ vơ, run rẩy và hoang mang, chúng lại mạnh bạo xé từng người ra khỏi thân phận con người bằng cách chia cắt họ khỏi mối quan hệ thân thương của bố con, mẹ con, chồng vợ, anh em bằng cái chết.

Chúng sẵn sàng giết người chồng, người vợ, khiêng một người ông/ người cha của một gia đình từ tầng cao của tòa nhà vứt xuống đất, sẵn sàng thả những người anh, em, chồng, vợ trong một gia đình để cho họ chạy thoát, và bắn họ như những con thú trong một chuyến đi, chúng làm con người đau đớn trước những sự chia cắt với người thân.

 

PHIM18023-2.jpg

Hình ảnh trong phim

Trên thước phim, đáng sợ nhất là hình ảnh của chuyến tàu, nó chia thế giới của những người thân yêu thành thế giới của cái chết và sự sống. Gia đình Szpilman cũng bị chia ly tại sân ga, mà không ai kịp nói với nhau một lời từ biệt. Cánh cửa toa xe lửa đóng sập, trên đó, cha, mẹ, em gái của Szpilman đi về cõi chết. Còn Szpilman thì được cứu và đi về một cõi mà sống hay chết cũng vô định, không rõ ràng. S bắt đầu những tháng ngày sinh tồn, đấu tranh, ước mơ, trốn chạy khỏi bàn tay tử thần của lính Đức và đi tìm cho mình những nguồn sống nhỏ nhoi.

Với con người, sự chia ly là nỗi đau thương to lớn, thì những con người này đã bị đẩy đến tột cùng đau đớn trong sự chia cắt. Nữ triết gia Hannah Arendt (1906-1975) đã từng nói “….với con người, cuộc đời là sống cùng nhau”, thì ở đây, con người đã bị xé nát dã man khi chia ly nhau trong xã hội, trong gia đình, trong sự sống, cái chết.

Nếu ngôi sao David, khu ghetto, và chuyến tàu khắc họa rõ nét sự chia cắt, phân biệt con người với con người, thì trong The Pianist, âm nhạc chính là thứ đưa con người lại gần nhau, một cách bình đẳng và đáng quý như nhau. Âm nhạc đã đi sâu vào lòng người, để khám phá những gì đang ngủ yên trong đó và mời chúng thức dậy, để sau đó thấy rằng con người dù có khác biệt nhưng đều như nhau, đều bình đẳng trước nhau, bởi phận người ai cũng có những nỗi đau, hạnh phúc, bi thương và hy vọng.

PHIM18023-4.jpg

Hình ảnh trong phim

Sức mạnh đó được thể hiện trong cuộc gặp mặt giữa Szpilman và sĩ quan Đức trong một căn nhà bị bỏ hoang. Nhưng kỳ lạ, thay vì nổ súng, sĩ quan lại yêu cầu Szpilman chơi một bản nhạc. Szpilman ngập ngừng, sợ hãi rồi bắt đầu, anh chọn Bản Ballade No. 1 cung Sol thứ của Chopin. Tiếng dương cầm như kể câu chuyện mà Chopin và Szpilman muốn kể, với những bi thương, nỗi đau, nghẹn ngào, với khát vọng và cả tình yêu nước của người dân Ba Lan. Cung đàn đó không phải là câu chuyện của riêng anh, hay dân tộc anh, mà là câu chuyện về con người. Người sĩ quan hoàn toàn bị lay động trong tiếng đàn tinh tế đầy xúc cảm ấy.

Bộ phim không hư cấu mà nó kể lại câu chuyện có thật, câu chuyện chứng tỏ sự kỳ diệu và niềm tin vào những gì tốt đẹp nhất của con người. Cuộc gặp của S và sĩ quan Đức là một cuộc gặp có thật. Lịch sử ghi nhận rằng người sĩ quan ấy chính là Wilhelm Adalbert Hosenfeld (1895-1952), trước chiến tranh, ông là một giáo viên, sau này nghe theo tiếng gọi của Đảng công nhân Đức quốc xã hội chủ nghĩa, ông gia nhập quân đội và lên đến cấp bậc đại úy. Nhưng sau khi giác ngộ sự thật và những điều tàn ác của chế độ, ông đã giúp đỡ rất nhiều người Ba Lan, cứu sống và giúp họ trốn chạy.

PHIM18023-3.jpg

Chân dung Wilhelm Adalbert Hosenfeld (1895-1952) (Nguồn: Wikipedia)

Trong chiến tranh tàn khốc, có nhiều người đã giao nộp nhân tính để trở thành quỹ dữ, như những tên lính Đức, như Eichman. Nhưng nó cũng đánh thức, hoặc làm nhân tính trong những người như Wilhelm Adalbert Hosenfeld, như Schilder,…và biết bao người khác trỗi dậy mạnh mẽ.

Sau tất cả, nhân loại trầm ngâm nghĩ suy rằng: “Con người có tự do lựa chọn đấy thôi’.

Cuối cùng Szpilman đã sống, đã viết và The Pianist đã kể lại câu chuyện bi thương, tàn khốc và vô cùng cao đẹp về một giống loài vô cùng đặc biệt: giống người!

Nguồn: openedu

Previous articlePHIM: A CHRISTMAS CAROL – GIÁNG SINH YÊU THƯƠNG
Next articleSách “Di sản nhà lãnh đạo”

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here