Home Kinh doanh Thu phí cảng biển: Bao giờ và thế nào?

Thu phí cảng biển: Bao giờ và thế nào?

Một trong những lý do để Đề án thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng khu vực cửa khẩu cảng biển TP.HCM (gọi tắt là thu phí cảng biển) được triển khai là do, kết cấu cơ sở hạ tầng giao thông của đô thị cảng biển TP.HCM hiện không đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng hàng hóa lưu thông qua cảng, gây ùn tắc hàng hóa, giao thông, giảm hiệu quả giao nhận hàng hóa trong khu vực cảng, làm tăng chi phí logistics và quan trọng hơn, đó cũng là nguyên nhân dẫn đến… điểm nghẽn trong phát triển kinh tế của TP.HCM. 

Theo tính toán của Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TP.HCM, nếu lấy lượng hàng hóa năm 2019 hơn 170 triệu tấn với mức thu phí 16.000 đồng mỗi tấn (hàng lỏng, hàng rời), dự kiến mỗi năm TP.HCM thu hơn 2.700 tỷ đồng. 

cang-bien-5793-1606270744.jpg
 

2.700 tỷ đồng, một con số mà thoạt nghe đã khá thuyết phục, nhất là khi đề án thu phí này lại… “đánh” đúng vào lợi ích sát sườn của DN là: “Nếu thu phí đầy đủ, hệ thống giao thông quanh khu vực cảng Cát Lái sẽ được hoàn thành vào khoảng năm 2023-2024. Lúc đó, vòng quay vận chuyển hàng hóa của DN sẽ tăng khoảng ba lần so với hiện nay”, theo phân tích của ông Bùi Hòa An – Phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM. Với lợi ích đó, lẽ nào DN lại không đồng tình? 

Vẫn biết, một khi đề án được đưa ra thì chắc chắn đã được nghiên cứu kỹ, đúng quy định của pháp luật và khả năng đưa vào áp dụng cũng dự đoán lên đến con số tuyệt đối 100% (khó thay đổi). Tuy nhiên, ẩn sau lợi ích trước mắt mà DN vừa vội mừng, vẫn còn quá nhiều hệ lụy và bất cập chồng chéo cần được cân nhắc cẩn trọng.

Trước hết là lộ trình thu phí giai đoạn I, dự kiến trong tháng 7/2021 thí điểm tại cảng Cát Lái và thu toàn bộ các cảng từ ngày 1/8/2021 đã nhận được 100% ý kiến: “Cần kéo dài lộ trình đến năm 2022 vì thời gian thực hiện vào thời điểm này quá gấp gáp, không phù hợp khi kinh tế chung đang khó khăn sau dịch bệnh  và sức khỏe của DN cũng cần hồi phục và chuẩn bị cả về nguồn lực lẫn kế hoạch. 

Song hệ lụy đáng lo hơn là việc tăng phí logistics sẽ dẫn đến khả năng giảm sự cạnh tranh và của TP.HCM so với các tỉnh, thành khác. Hiện các nước trong khu vực phí logistics chỉ khoảng 14-16% nhưng ở Việt Nam lên đến 20%, một mức phí rất cao”, bà Đặng Thị Minh Phương – Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Minh Phương Logistics (TP.HCM) nêu ý kiến. 

Chỉ nhìn vào xuất khẩu của Việt Nam năm 2019 là 254 tỷ USD nhưng chi phí logistics đã là 52 tỷ USD cũng đủ thấy chi phí logistics của Việt Nam đang cao thế nào nhưng kinh phí đầu tư hạ tầng thì vẫn luôn… thiếu và phải chăng “trăm dâu lại đổ đầu tằm” và DN lại tiếp tục tăng phí để đầu tư hạ tầng. 

Một hệ lụy nữa là khi DN khai thông quan tại TP.HCM thì mức phí cho container 20 – 40 feet chỉ từ 250.000-500.000 đồng, nhưng nếu các DN ở các tỉnh khác không thông quan tại TP.HCM thì phải đóng 2,2-4,4 triệu đồng, như vậy chẳng khác nào Thành phố đang… ép DN các tỉnh khác phải khai thông quan tại TP.HCM. 

Theo  ông Trần Việt Anh – Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Nam Thái Sơn: “Với khoản tăng phí logistics được áp dụng, các DN sẽ phải chịu mức phí thêm từ 30-50%, buộc DN phải tính toán việc lựa chọn các cảng biển tỉnh, thành lân cận chưa áp dụng phí này. Đơn cử hiện nay, Long An cũng có cảng và nếu Long An có chính sách thu hút, ưu đãi kéo DN về Long An thì khi đó TP.HCM có muốn “kéo” lại DN cũng rất khó. Việc tăng phí cũng sẽ khiến DN phải đẩy chi phí vào giá thành sản phẩm dẫn đến mất lợi thế cạnh tranh, nhất là khi DN phải lưu chuyển hàng hóa qua cảng TP.HCM so với cảng của các tỉnh lân cận”. 

Cũng theo bà Phương: “Có thể ngay trong giai đoạn 2021-2022, Thành phố chưa bị ảnh hưởng do giảm đầu tư FDI và trong hai năm đầu có thể thành phố vẫn thu được 6.000-8.000 tỷ đồng, nhưng từ năm 2023 chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng”. 

Vậy nếu chọn con số 6.000-8.000 đồng để rồi sau đó mất hàng chục nghìn tỷ mỗi năm thì đó cũng là điều cần cân nhắc. Chưa kể hiện nay đã có Chỉ thị 21 của Thủ tướng ký ngày 18/7/2018 nêu rõ đến năm 2025 tỷ trọng đóng góp GDP của ngành dịch vụ logistics phải hạ xuống từ 8-10% (hiện nay đang ở mức 20%), và để kéo xuống mức đó trong điều kiện bình thường đã cực kỳ khó, huống chi nay lại tăng phí thì chắc chắn mục tiêu 2025 sẽ không làm được. 

Cang-quoc-te-7284-1606270744.jpg
 

Với những được mất trong ngắn hạn và dài hạn, các ý kiến đều cho rằng Thành phố cần suy nghĩ xem thực hiện như thế nào và thời điểm nào, cũng như xem xét kỹ các bất lợi trong tương lai để cân nhắc lựa chọn, đừng quyết định vội vã mà ảnh hưởng lâu dài đến nguồn thu ngân sách của Thành phố.

Cũng theo đề án, một trong những cái lợi lớn nhất mà DN được hưởng khi tăng phí cảng biển, đó là giảm đáng kể các chi phí nhưng xét cho cùng, hệ lụy vẫn nhiều hơn “cái lợi”, trong đó phải kể đến việc áp dụng thu phí. 100% ý kiến cho rằng DN sẽ tốn thời gian hơn trong việc làm thủ tục qua các cửa khẩu cảng biển vì phải đến các điểm thu phí để nhận tờ khai và nộp tiền mới được thông quan hàng hóa. Hay việc khai báo trên hệ thống VNACCS cũng tốn chi phí và thời gian. Bởi nếu bị lỗi mạng Internet, việc đóng phí trên online sẽ trễ, kéo theo quá trình thông quan, lấy hàng và xuất hàng cũng trễ, dẫn đến chi phí lưu container, lưu bãi đối với hàng nhập và rớt tàu đối với hàng xuất.

Bên cạnh các hệ lụy cần cân nhắc, các ý kiến đóng góp cũng cho rằng, việc lên kế hoạch đầu tư hạ tầng một cách cụ thể và minh bạch là cần thiết, giúp DN nhìn thấy ngay những lợi ích mang lại một cách rõ ràng, cụ thể mới tạo sự đồng thuận và triển khai hiệu quả. Cụ thể là minh bạch trong kế hoạch đầu tư vào dự án nào, danh mục nào và lộ trình, nhất là đầu tư hạ tầng cần tiến hành đồng bộ. Bên cạnh đó, việc thu phí cảng biển cũng cần tiến hành song song với các quy hoạch logistics, phân luồng tuyến, cảng biển, cảng sông và các đường kết nối…

Để có thêm tầm nhìn bao quát, xa, rộng và đa sắc màu hơn, bà Lê Thị Giàu – Chủ tịch Công ty CP Thực phẩm Bình Tây đề xuất, TP.HCM nên tham khảo và đối chiếu với cách thu phí của những quốc gia lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Singapore thay vì chỉ so sánh duy nhất với một địa phương, một cách làm là Hải Phòng.

Một trong những lý do để Đề án thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng khu vực cửa khẩu cảng biển TP.HCM (gọi tắt là thu phí cảng biển) được triển khai là do, kết cấu cơ sở hạ tầng giao thông của đô thị cảng biển TP.HCM hiện không đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng hàng hóa lưu thông qua cảng, gây ùn tắc hàng hóa, giao thông, giảm hiệu quả giao nhận hàng hóa trong khu vực cảng, làm tăng chi phí logistics và quan trọng hơn, đó cũng là nguyên nhân dẫn đến… điểm nghẽn trong phát triển kinh tế của TP.HCM. 

Theo tính toán của Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TP.HCM, nếu lấy lượng hàng hóa năm 2019 hơn 170 triệu tấn với mức thu phí 16.000 đồng mỗi tấn (hàng lỏng, hàng rời), dự kiến mỗi năm TP.HCM thu hơn 2.700 tỷ đồng. 

cang-bien-5793-1606270744.jpg
 

2.700 tỷ đồng, một con số mà thoạt nghe đã khá thuyết phục, nhất là khi đề án thu phí này lại… “đánh” đúng vào lợi ích sát sườn của DN là: “Nếu thu phí đầy đủ, hệ thống giao thông quanh khu vực cảng Cát Lái sẽ được hoàn thành vào khoảng năm 2023-2024. Lúc đó, vòng quay vận chuyển hàng hóa của DN sẽ tăng khoảng ba lần so với hiện nay”, theo phân tích của ông Bùi Hòa An – Phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM. Với lợi ích đó, lẽ nào DN lại không đồng tình? 

Vẫn biết, một khi đề án được đưa ra thì chắc chắn đã được nghiên cứu kỹ, đúng quy định của pháp luật và khả năng đưa vào áp dụng cũng dự đoán lên đến con số tuyệt đối 100% (khó thay đổi). Tuy nhiên, ẩn sau lợi ích trước mắt mà DN vừa vội mừng, vẫn còn quá nhiều hệ lụy và bất cập chồng chéo cần được cân nhắc cẩn trọng.

Trước hết là lộ trình thu phí giai đoạn I, dự kiến trong tháng 7/2021 thí điểm tại cảng Cát Lái và thu toàn bộ các cảng từ ngày 1/8/2021 đã nhận được 100% ý kiến: “Cần kéo dài lộ trình đến năm 2022 vì thời gian thực hiện vào thời điểm này quá gấp gáp, không phù hợp khi kinh tế chung đang khó khăn sau dịch bệnh  và sức khỏe của DN cũng cần hồi phục và chuẩn bị cả về nguồn lực lẫn kế hoạch. 

Song hệ lụy đáng lo hơn là việc tăng phí logistics sẽ dẫn đến khả năng giảm sự cạnh tranh và của TP.HCM so với các tỉnh, thành khác. Hiện các nước trong khu vực phí logistics chỉ khoảng 14-16% nhưng ở Việt Nam lên đến 20%, một mức phí rất cao”, bà Đặng Thị Minh Phương – Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Minh Phương Logistics (TP.HCM) nêu ý kiến. 

Chỉ nhìn vào xuất khẩu của Việt Nam năm 2019 là 254 tỷ USD nhưng chi phí logistics đã là 52 tỷ USD cũng đủ thấy chi phí logistics của Việt Nam đang cao thế nào nhưng kinh phí đầu tư hạ tầng thì vẫn luôn… thiếu và phải chăng “trăm dâu lại đổ đầu tằm” và DN lại tiếp tục tăng phí để đầu tư hạ tầng. 

Một hệ lụy nữa là khi DN khai thông quan tại TP.HCM thì mức phí cho container 20 – 40 feet chỉ từ 250.000-500.000 đồng, nhưng nếu các DN ở các tỉnh khác không thông quan tại TP.HCM thì phải đóng 2,2-4,4 triệu đồng, như vậy chẳng khác nào Thành phố đang… ép DN các tỉnh khác phải khai thông quan tại TP.HCM. 

Theo  ông Trần Việt Anh – Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Nam Thái Sơn: “Với khoản tăng phí logistics được áp dụng, các DN sẽ phải chịu mức phí thêm từ 30-50%, buộc DN phải tính toán việc lựa chọn các cảng biển tỉnh, thành lân cận chưa áp dụng phí này. Đơn cử hiện nay, Long An cũng có cảng và nếu Long An có chính sách thu hút, ưu đãi kéo DN về Long An thì khi đó TP.HCM có muốn “kéo” lại DN cũng rất khó. Việc tăng phí cũng sẽ khiến DN phải đẩy chi phí vào giá thành sản phẩm dẫn đến mất lợi thế cạnh tranh, nhất là khi DN phải lưu chuyển hàng hóa qua cảng TP.HCM so với cảng của các tỉnh lân cận”. 

Cũng theo bà Phương: “Có thể ngay trong giai đoạn 2021-2022, Thành phố chưa bị ảnh hưởng do giảm đầu tư FDI và trong hai năm đầu có thể thành phố vẫn thu được 6.000-8.000 tỷ đồng, nhưng từ năm 2023 chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng”. 

Vậy nếu chọn con số 6.000-8.000 đồng để rồi sau đó mất hàng chục nghìn tỷ mỗi năm thì đó cũng là điều cần cân nhắc. Chưa kể hiện nay đã có Chỉ thị 21 của Thủ tướng ký ngày 18/7/2018 nêu rõ đến năm 2025 tỷ trọng đóng góp GDP của ngành dịch vụ logistics phải hạ xuống từ 8-10% (hiện nay đang ở mức 20%), và để kéo xuống mức đó trong điều kiện bình thường đã cực kỳ khó, huống chi nay lại tăng phí thì chắc chắn mục tiêu 2025 sẽ không làm được. 

Cang-quoc-te-7284-1606270744.jpg
 

Với những được mất trong ngắn hạn và dài hạn, các ý kiến đều cho rằng Thành phố cần suy nghĩ xem thực hiện như thế nào và thời điểm nào, cũng như xem xét kỹ các bất lợi trong tương lai để cân nhắc lựa chọn, đừng quyết định vội vã mà ảnh hưởng lâu dài đến nguồn thu ngân sách của Thành phố.

Cũng theo đề án, một trong những cái lợi lớn nhất mà DN được hưởng khi tăng phí cảng biển, đó là giảm đáng kể các chi phí nhưng xét cho cùng, hệ lụy vẫn nhiều hơn “cái lợi”, trong đó phải kể đến việc áp dụng thu phí. 100% ý kiến cho rằng DN sẽ tốn thời gian hơn trong việc làm thủ tục qua các cửa khẩu cảng biển vì phải đến các điểm thu phí để nhận tờ khai và nộp tiền mới được thông quan hàng hóa. Hay việc khai báo trên hệ thống VNACCS cũng tốn chi phí và thời gian. Bởi nếu bị lỗi mạng Internet, việc đóng phí trên online sẽ trễ, kéo theo quá trình thông quan, lấy hàng và xuất hàng cũng trễ, dẫn đến chi phí lưu container, lưu bãi đối với hàng nhập và rớt tàu đối với hàng xuất.

Bên cạnh các hệ lụy cần cân nhắc, các ý kiến đóng góp cũng cho rằng, việc lên kế hoạch đầu tư hạ tầng một cách cụ thể và minh bạch là cần thiết, giúp DN nhìn thấy ngay những lợi ích mang lại một cách rõ ràng, cụ thể mới tạo sự đồng thuận và triển khai hiệu quả. Cụ thể là minh bạch trong kế hoạch đầu tư vào dự án nào, danh mục nào và lộ trình, nhất là đầu tư hạ tầng cần tiến hành đồng bộ. Bên cạnh đó, việc thu phí cảng biển cũng cần tiến hành song song với các quy hoạch logistics, phân luồng tuyến, cảng biển, cảng sông và các đường kết nối…

Để có thêm tầm nhìn bao quát, xa, rộng và đa sắc màu hơn, bà Lê Thị Giàu – Chủ tịch Công ty CP Thực phẩm Bình Tây đề xuất, TP.HCM nên tham khảo và đối chiếu với cách thu phí của những quốc gia lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Singapore thay vì chỉ so sánh duy nhất với một địa phương, một cách làm là Hải Phòng.

Nguồn: Doanh nhan sai gon

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Recent Comments