Tương lai tiền tệ – Phần 1. Trụ đỡ cho sự bùng nổ công nghiệp

0
50

Mình xin chia sẻ chuỗi bài viết lược sử tiền tệ và tương lai tiền tệ. Vì đây là chủ đề bao quát, rất rộng nên nội dung bài có trích dẫn từ nhiều nguồn khác nhau rồi tổng hợp lại dựa trên những kiến thức (có giới hạn) ở thời điểm hiện tại bằng cách viết theo lối gần gũi, dễ hiểu nhất có thể. Mình đóng vai trò là người cung cấp dữ kiện, thông tin và các cột mốc quan trọng. Hi vọng đưa đến cho mọi người 1 góc nhìn mới mẻ và kiến thức nền tảng về cách mà thế giới chúng ta đang được vận hành.

Đến thời điểm này, sau hàng loạt các bất ổn diễn ra khắp thế giới, đỉnh điểm là Covid-19, có thể khẳng định nhân loại đang đứng trc cột mốc có thể thay đổi hoàn toàn những khái niệm, định nghĩa trước đây và trật tự thế giới ở tương lai. Năm 2020, “bơm tiền” chắc chắn là từ khoá ‘nóng’ nhất của giới tài chính. Chính phủ cần tiền, doanh nghiệp cần tiền, người dân cũng cần tiền.

Vậy tiền là gì mà tại sao tất cả chúng ta đều cần, đến nổi anh Đặng Lê Nguyên Vũ phải thốt lên “Tiền nhiều để làm gì”? Tiền có từ khi nào? Tiền sẽ tiến hoá ra sao trong tương lai? Liệu Tiền ảo (Cryptocurrency) hay 1 loại tiền nào khác sẽ thay thế tiền giấy? Điều gì khiến Mỹ trở thành ‘đại ca’ thế giới? Trung Quốc ‘mưu đồ’ soán ngôi Mỹ ntn?

Chúng ta sẽ lần lượt giải đáp. Trước hết hãy bắt đầu tìm hiểu về: Lược sử TIỀN.

Vào tháng 5 năm 2012, có “nữ triết gia” Ngọc Trinh trẻ tuổi nhất Việt Nam đương thời, đăng đàn trên Mương Mười Bốn để lại một quotation làm ám ảnh hằng bao nhiêu thế hệ Việt Nam rằng “yêu mà không có tiền thì cạp đất mà ăn” – triết lý này tồn tại mãi đến muôn đời sau, chắc chắn là vậy… Tất cả mọi ngành nghề đều liên quan đến tiền, từ tình yêu, tình báo cho đến Agritech, Healthtech, Insurtech, Robotics, Ai – Machine Learning cho đến E-commerce, On-demand-service… Tiền luôn là đầu câu chuyện, vì sao lại vậy? Chúng ta cùng điểm lại lịch sử.
Yuval Noah Harari, tác giả cuốn Sapiens đã lập luận: Sapiens đã thống trị thế giới vì đây là loài động vật duy nhất có thể cộng tác linh hoạt với số lượng lớn. Ông lập luận rằng Sapiens chính là nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng của các loài người khác như người Neanderthal, cùng với nhiều loài động vật lớn khác. Và khả năng Sapiens cộng tác với số lượng lớn phát sinh từ một loại năng lực độc nhất của nó để tin vào những thứ tồn tại hoàn toàn trong TRÍ TƯỞNG TƯỢNG: các vị thần, quốc gia, TIỀN và nhân quyền. Và ông còn lập luận rằng những niềm tin này làm phát sinh sự phân biệt đối xử về chủng tộc, giới tính hay chính trị. Harari tuyên bố rằng tất cả các hệ thống hợp tác của con người trên quy mô lớn bao gồm tôn giáo, tổ chức chính trị, thương mại và thể chế đều có sự xuất hiện của họ đối với năng lực nhận thức đặc biệt của Sapiens. Theo đó, Harari coi TIỀN là một hệ thống tin cậy lẫn nhau và xem các hệ thống chính trị và kinh tế ít nhiều đồng nhất với các tôn giáo.

10.000 năm TCN, với sự phát triển nông nghiệp từ sau cuộc cách mạng nhận thức đã tạo nên cuộc cách mạng tiền đề cho mô hình sản xuất lương thực tập trung trên qui mô lớn. Con người thời bấy giờ đã bắt đầu thay đổi hành vi chuyển từ đời sống săn bắt, hái lượm, di cư qua thành sống tập trung ở các vùng đồng bằng và xây dựng nên các làng mạt, thành phố quần cư rộng lớn. Vỏ xò, bạc, kẽm, đồng, vàng, v.v… đã từng là phương tiện dùng để trao đổi mua bán nhưng có đặt tính cồng kềnh, nguồn cung hạn chế, khó khai thác, hữu hạn.

Những năm đầu TK 18 sau CN, nhân loại có bước đại nhảy vọt bùng nổ trong sản xuất ra của cải vật chất với 4 cuộc cách mạng công nghiệp. Những phát minh, máy móc mới liên tục ra đời để phục vụ con người. Tác động của cách mạng công nghiệp là vô cùng sâu rộng đã đưa con người bức phá ra khỏi những giới hạn tựa như phép thuật thần kì mà nếu ở thời kỳ phong kiến, bạn có thể bị qui chụp là… phù thuỷ.

Hình ảnh có thể có: 3 người

Đến đây mình xin chỉ ra đâu nền tảng cốt lõi, là xương sống, trụ đỡ cho sự bùng nổ công nghiệp. Trải qua 4 cuộc đại cách mạng về công nghiệp, mỗi lần diễn ra đều là nguồn dẫn cho lần kế tiếp bùng nổ hơn. Cùng điểm qua 2 giai đoạn chính đã khiến nước Mỹ trở mình thành gã khổng lồ.

1. Cách mạng Công nghiệp lần thứ 2. Sự trỗi dậy của nước Mỹ: Thời gian 1870, có sự phát triển của các ngành công nghiệp hóa chất, dầu mỏ, thép, tài chính và điện lực. Với nhu cầu cung cấp máy móc và năng lượng cho công nghiệp, các kỹ thuật gia công sắt thép, luyện kim được cải thiện và than đá sử dụng với khối lượng lớn. Thương mại mở rộng tạo điều kiện cho sự ra đời của đường sắt. Bên cạnh đó, đường giao thông, kênh đào được nâng cấp lớn cho hoạt động giao thương nhộn nhịp. Động cơ hơi nước đã đc thay thế bằng động cơ đốt trong đưa đến gia tăng năng suất lao động đột biến. Sự phát triển của máy móc công cụ trong ba thập kỷ cuối của thế kỷ 19 tạo thuận lợi cho lĩnh vực chế tạo máy, phục vụ những ngành sản xuất khác. Sản xuất hàng loạt hàng tiêu dùng được phát triển, các lĩnh vực như đồ uống và thực phẩm, quần áo, vận tải, bóng đèn, giải trí gồm rạp chiếu phim, phát thanh, máy ghi âm được thương mại hóa đáp ứng nhu cầu dân chúng và tạo nhiều công ăn việc làm. Sự phát triển mau lẹ này, tuy vậy, là yếu tố đưa đến thời gian trì trệ những năm 1873-1896 và giai đoạn phát triển chủ nghĩa tư bản tài chính độc quyền sau này. Giai đoạn này có 5 người đàn ông đc xem là những người xây nên nền móng vững chắc đầu tiên cho sự lớn mạnh của nước Mỹ.

– 1. Vua Đường sắt Cornelius Vanderbilt
– 2. Vua dầu hoả John D Rockefeller
– 3. Vua Thép Andrew Carnegie
– 4. J.P. Morgan- Vua ngân hàng, vua nghành điện
– 5. Henry Ford – Cha đẻ dây chuyền lắp ráp xe ô tô. Phương pháp của ông đã đc ứng dụng qua các nghành khác, đánh dấu cột mốc quan trọng tạo ra sự gia tăng đột biến về năng suất lao động.

Những người này đã tạo ra giấc mơ Mỹ, họ đc ví như The Men-who built America, là công cụ của chủ nghĩa tư bản bằng các lĩnh vực trọng yếu ko thể thiếu cho sự bùng nổ công nghiệp: (1)dầu hỏa làm chất đốt, chạy máy móc, thắp sáng. (2) đường sắt kết nối các nhà máy, kho hàng, đem hàng hoá đc sản suất đi khắp nơi. (3)thép cần cho công nghiệp xây dựng nhà máy, cao ốc, thành phố, đường sắt, vũ khí. (4) điện ứng dụng quá nhiều và cũng là nền tảng cơ sở cho hàng loạt các phát minh sau này. (5) ngân hàng là mạch máu, nền tảng cho các ngành công nghiệp tài chính đc phát minh sau này. Tên của họ được đặt thành tên đường, được khắc vào các tòa nhà và là một phần không thể thiếu của lịch sử phát triển nhân loại. Tham vọng của họ đã vượt xa những gì người ta có thể tưởng tượng, để tồn tại và phát triển, chỉ có duy nhất một cách: tiêu diệt đối thủ cạnh tranh bằng mọi giá, không từ bất cứ thủ đoạn nào. Họ là hiện thân rõ nét cho tầng lớp Tư Bản thời kì đầu: tham lam và tàn nhẫn.

Cho đến tận bây giờ, những ng nối dõi của họ vẫn tiếp tục kế nghiệp gia tộc, xây dựng và phát triển tập đoàn của tổ tiên để lại, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến mọi mặt như: năng lượng, tài chính, ngân hàng, chính trị, công nghiệp, thực phẩm, giáo dục, y tế, công nghệ v.v… Tiêu biểu là Morgan và Rockefeller, họ cũng đc cho là 2 gia tộc thành viên trong 7 thành viên thành lập Federal Reserve System – FED ngày 23/12/1913.

Giai đoạn này, nước Mỹ đã có đầy đủ ‘vũ khí’ hạng nặng làm tiền đề cho sự lớn mạnh để trở thành siêu cường quốc của mình. Mở ra thời kì chủ nghĩa thực dân tiến hoá lên chủ nghĩa TB bốc lột kiểu mới. Đem những đội quân công nghiệp hoá, hiện đại hoá là các tập đoàn xây dựng, năng lượng, công nghiệp sang các quốc gia kém phát triển đc che đậy khéo léo dưới danh nghĩa tài trợ, cho vay vốn đầu tư hạ tầng giao thông, nhà máy, kênh đào, đập thuỷ điện tạo công ăn việc làm, phát triển đất nước đó, rồi bằng nhiều thủ thuật tài chính, biến các quốc gia nhận đầu tư trở thành con nợ.

2. Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba (cách mạng số) bắt đầu khoảng 1960, khi có các tiến bộ về hạ tầng điện tử, máy tính và công nghệ kĩ thuật số trên nền tảng là sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính (thập niên 1960), máy tính cá nhân (thập niên 1970 và 1980) và Internet (thập niên 1990). Cho đến cuối thế kỷ 20, quá trình này cơ bản hoàn thành nhờ những thành tựu khoa học công nghệ cao. Năm 1997, khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á nổ ra là bước đánh dấu giai đoạn thứ ba kết thúc. Đây là tiền đề hình thành cuộc cách mạng tiếp theo, với những công nghệ mới như in 3D, robot, trí tuệ nhân tạo, Internet of Things, S.M.A.C, công nghệ nano, sinh học, vật liệu mới,… Hiện tại cả thế giới đang ở trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng lần thứ 4 và là chiến lược bản lề cho các nước đang phát triển tiến đến để theo kịp với xu hướng thế giới và mở ra bước ngoặt mới cho sự phát triển của con người. Nền tảng cho sự phát triển của giai đoạn này:

– Internet
– Vi xử lý, bộ não của máy tính
– Computer
– Hệ điều hành Windows, Mac OS

Sự tiến bộ vượt trội của khoa học, công nghệ đc ví như con người đã nắm đc những quyền năng của Chúa. Công nghệ đã thay đổi toàn bộ những thói quen, hành vi, suy nghĩ của con người, các cuộc cách mạng khoa học còn dẫn tới sự thay đổi toàn diện hình thái kinh tế – xã hội và nó cũng là ngòi nổ cho các cuộc chạy đua, chiến tranh sau này. Từ đây bắt đầu định hình các đế chế khổng lồ đc xây nên bởi các tập đoàn công nghệ có sức ảnh hưởng sâu sắc đến toàn cầu.
*/
Thời kì thực dân đc xem là 1 trong những giai đoạn đen tối lịch sử loài người, các quốc gia có tiềm lực về KT, quân sự: Anh, Pháp, Hà Lan, Tây Ba Nha, Bồ Đào Nha đem quân đến các quốc gia kém phát triển để đàn áp, đô hộ, chiếm đoạt tài nguyên, sức lao động của con người. Trải qua đấu tranh hành trăm năm, chế độ nô lệ, phân biệt chủng tộc dần bị xoá bỏ, quyền con người, bình đẳng giới đã đc cải thiện. Con người dần văn minh, tiến bộ và phát triển hơn. Chủ nghĩa thực dân cũng đã tiến hoá lên thành Tư Bản, rồi lại tiến hoá tiếp lên Tư Bản văn minh như ngày nay. Ko còn những những cuộc chiến tranh xâm lược vô nghĩa, chiếm đóng các quốc gia yếu thế nữa. Công cụ mới để chính là học thuyết ‘toàn cầu hoá”, tự do thương mại trong một thế giới phẳng ko còn biên giới.

Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trong nền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hóa, kinh tế… trên quy mô toàn cầu. Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá hầu như được dùng để chỉ các tác động của thương mại nói chung và tự do hóa thương mại hay “tự do thương mại” nói riêng. Cũng ở góc độ kinh tế, người ta chỉ thấy các dòng chảy tài chính tư bản ở quy mô toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại, kỹ thuật, công nghệ, thông tin, văn hóa. Trong đó, dòng tiền được bơm từ các nước tư bản chính là động lực khơi thông.

Trong suốt chiều dài lịch sử, đặt biệt ở giai đoạn bùng nổ công nghiệp thì tiền luôn đóng vai trò then chốt cho sự phát triển từ cấp độ chính phủ, tập đoàn công nghiệp, sản xuất thương mại cho đến từng người dân khắp thế giới đều cần tiền. Khi của cải sinh ra ngày càng nhiều: thực phẩm, lúa gạo cho đến hàng triệu sản phẩm công nghiệp hiện đại thể hiện sức lao động, trí tuệ nhưng lại ko đủ lượng tiền để thoả mãn tiêu thụ? Làm sao để sản xuất, mua bán, trao đổi, thông thương? Đây chính là vấn đề. TIỀN và HỆ THỐNG TIỀN TỆ đc phát minh ra để giải quyết vấn đề vĩ mô này dựa trên niềm tin thống nhất trên cả tôn giáo của loài người.

Xin kết thúc Phần 1 ở đây. Phần sau chúng ta tìm hiểu về sự trỗi dậy của Mỹ với vũ khí là sức mạnh của đồng đô-la.
Nếu anh chị em thấy ‘vừa ý’, hãy bấm SHARE để lan toả! Xin cám ơn!! 🥰

————————————————————————————–

Các thông tin và dữ liệu mình lấy từ các nguồn dưới, mọi người có thể google để đọc/xem:
1. Sách: Chiến tranh tiền tệ (tập 1&2), Lời thú tội của một sát thủ kinh tế, Lược sử loài người, Thế giới phẳng.
2. Phim tài liệu (có vietsub):
• Đại tư bản (The men-who built America) http://www.phimmoizz.net/phim/dai-tu-ban-2949/
• Thế giới phồn thịnh (https://youtu.be/pv_YiUJV37E)

Tác giả: Giang Nguyễn

Nguồn: vietnambusinessinsider.vn

Previous articleNhóm nhà đầu tư GIC rót 203 triệu đô la Mỹ vào VMC Holding – Công ty con của Vingroup
Next articleTrò chơi của thỏ và cáo trên TTCK: Thực chiến

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here