Tương lai tiền tệ – Phần 2: Sự trỗi dậy của Mỹ với vũ khí là sức mạnh của đồng đô-la

0
39

Thế kỷ 18, 19, thế giới trải qua thời kỳ Âu hoá với chủ nghĩa Thực dân, nô lệ xâm chiếm lãnh thổ, tài nguyên các quốc gia khác. Thế kỷ 20 chứng kiến thời kỳ Mỹ hoá với chủ nghĩa Tư Bản bốc lột bằng công cụ Công Nghiệp Hoá Hiện đại hoá và Tài chính. Trong đó Tài chính, cụ thể là tiền và hệ thống tài chính là 1 vũ khí ‘xâm lược’ vô cùng lợi hại có sức mạnh càn quét tài nguyên, của cải vật chất và quật ngã bất cứ ai mà không cần đến 1 viên đạn. Để tiếp chủ đề này, chúng ta không thể không tìm hiểu về sức mạnh của đồng tiền uy lực nhất tính đến hiện nay đó là đồng USD.
Hãy đến những thập niên đầu thế kỷ 20.

Một nền kinh tế cơ bản được cấu thành từ ba loại thị trường có ảnh hưởng lẫn nhau: thị trường tài chính, thị trường hàng hóa và thị trường lao động. Thị trường tài chính sẽ cấp vốn cho thị trường hàng hóa để sản xuất ra hàng hóa, và người tiêu dùng (bao gồm người lao động) sẽ tiêu thụ chúng. Khi các nhà sản xuất có đủ vốn để xây dựng, vận hành nhà máy và khi chắc chắn rằng người tiêu dùng có tiền để mua hàng hóa của mình, họ sẽ sản xuất.

Khi thị trường hàng hóa và dịch vụ tăng trưởng thì GDP cũng sẽ tăng trưởng. Giờ là phần cuối cùng và cũng là phần quan trọng nhất của vòng tròn này: thị trường lao động. Một điều hiển nhiên như Mặt Trời mọc đằng đông là tất cả các loại hàng hóa và dịch vụ đều cần có nhân công. Thị trường hàng hóa tăng trưởng cũng đồng nghĩa với việc thu nhập của người lao động sẽ tăng. Thu nhập cao hơn sẽ giúp họ có một phần dôi dư để tiết kiệm, và nó sẽ trở lại với phần đầu tiên của vòng tròn này: thị trường tài chính. Khi từng phần của vòng tròn đều khỏe mạnh thì chu kỳ kinh tế sẽ vận hành rất trơn tru và nền kinh tế sẽ giúp tất cả cùng vui vẻ và hạnh phúc.

Việc in tiền để đáp ứng cho nền kinh tế sẽ diễn ra liên tục, lạm phát là điều không thể tránh khỏi, và nó là điều hiển nhiên. Chính vì vậy: đồng tiền càng về sau càng mất giá trị do sự sự ám ảnh bởi lòng tham con người trong cuộc đua mang tên “Tăng Trưởng”. Lạm phát và giảm phát đối nghịch nhau. Nhưng cái nhiều quá thì lại không tốt. Chính vì vậy, FED( cục dự trữ liên bang Mỹ) và rất nhiều CP, NHTW các quốc gia luôn luôn tìm cách cân đối giữa lạm phát và giảm phát. Hiểu đơn giản việc cân đối ấy chỉ nằm ở 2 việc: bơm tiền và hút tiền. Việc họ siết chặt, nâng lãi suất, giảm nguồn cung tiền khi xã hội làm ra quá nhiều của cải vì thấy 1 tỷ lệ lạm phát tăng cao, và khi thấy xã hội thiếu tiền để giải quyết các vấn đề kích cầu thì họ lại bơm tiền ra.

Chính vì thế, mình cho rằng tất cả những thứ như: BTC(bitcoin), Vàng, hay cái gì bị giới hạn hoặc hữu hạn, sẽ không thể và không bao giờ thay thế tiền vì nó không giải quyết đc bài toán thiểu phát/giảm phát.
Sự trỗi dậy của Đồng USD – Sức mạng tuyệt đối của Mỹ
Nói đến ‘bơm tiền’ thì chúng ta không thể không nói đến FED – Cục dự trữ liên bang Mỹ, chủ sở hữu đồng tiền số 1- với đồng Dollar đầu tiên với tiêu ngữ ‘In God We Trust” in trên đồng 1 USD, hàm ý kêu gọi một sự tín thác vào đấng tối cao, một vector cảm hứng cho dân chúng trong chiến tranh và khủng hoảng đã có sức mạnh thần thánh từ khi nào!?

Cho đến tận bây giờ có thể nói FED là 1 cơ quan tồn tại nhưng vẫn còn những điều vô cùng khó hiểu về tổ chức này. 1 ngân hàng tư nhân nhưng lại mang tên Cục dự trữ Liên Bang, nắm giữ toàn bộ quyền năng phát hành tiền không chỉ cho Mỹ mà còn của cả thế giới. FED ra đời sau nhiều quá trình đấu tranh, âm mưu trong tài trợ, lũng đoạn chính trị, kinh tế, các cuộc chiến tranh kéo dài hàng 100 năm của giới chủ ngân hàng châu Âu mà đại diện là gia tộc Rothschild. Sau cuộc nội chiến (1861-1865), nước Mỹ cần rất nhiều tiền để tái thiết đất nước, các nhà tư bản đã nhận đc nguồn tài trợ vô cùng lớn để xây dựng đế chế công nghiệp đến từ châu Âu: Paul Warburg, J.P Morgan, J.D Rockefeller, Jacob Schiff, George Berk, Jame Stillman, John Moody là những tài phiệt phố Wall đc cho là 7 nhân vật đã xây dựng nên FED. Họ đc ‘nuôi lớn’ bởi dòng tiền tài trợ từ châu Âu (Anh và Đức) trong thời kì bùng nổ cuộc CMCN. (Theo Chiến tranh tiền tệ).

Sau đại khủng hoảng 1930, nhờ chuẩn bị cho chiến tranh TG thứ 2, đầu tư, sản xuất cho chi tiêu quân sự tăng mạnh (giống như chúng ta đang tìm cách tiêu đầu tư công hiện nay để cứu nền KT) đã làm dòng tiền lưu thông trở lại phục hồi nền kinh tế Mỹ. Đồng Dollar đã không còn dựa trên nền móng bản vị vàng sau bao nỗ lực của giới tài phiệt, chủ ngân hàng. Mà nó sẽ được in thêm dựa trên chỉ số GDP, và lúc này dự trữ vàng chỉ là một nhân tố trong đánh giá năng lực sản xuất quốc gia, mà năng lực sản suất quốc gia GDP lại dựa trên thứ nguyên liệu dùng nhiều nhất của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 2 đó là dầu mỏ.

Những nước có lượng mỏ trữ dầu nhiều lúc bấy giờ là Liên Xô, khối các nước Arap. Sau chiến tranh TG thứ 2, VN chúng ta là chiến trường chiến tranh ủy nhiệm cuối cùng giữa 2 cực của thời chiến tranh lạnh giữa Tư bản phương Tây do Mỹ đứng đầu và XHCN do Liên Xô, TQ đứng đầu. Đó là những năm tháng mà đồng Dollar đã dựa trên bản vị dầu mỏ, nước nào cũng muốn tích trữ nhiều đồng USD để có thể mua nhiều dầu mỏ phát triển kinh tế.

Uy lực của đồng Dollar trên bản vị dầu mỏ bị thách thức ở đầu những năm 1970, khi chiến tranh giữa Israel và các nước Arap sắp khơi mào, và làm Mỹ phải cân nhắc dừng cuộc chiến đang sa lầy không có hồi kết, tốn nhiều vật lực ở VN. Cụ thể tới cuộc khủng hoảng dầu năm 1973 do các nước thuộc Tổ chức các quốc gia Ả Rập xuất khẩu dầu mỏ OPEC tuyên bố ban hành lệnh cấm vận, quyết định ngừng xuất dầu mỏ sang các nước ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh (Arap-Israel ) là nước Mỹ và phương Tây. Đã làm giá dầu vọt từ 3$ lên 12$ như một “ cú sốc giá dầu”, đã để lại nhiều hậu quả xấu và dài đằng đẵng đối với chính trị & kinh tế TG, đặc biệt uy hiếp vị thế bản vị dầu của đồng Dollar Mỹ. Nếu bị cấm vận dầu thì không khác gì cỗ xe kinh tế của nước Mỹ không có dầu cho động cơ mà ở đó dòng tiền đóng vai trò là ô xi để gây phản ứng nổ cho động cơ kinh tế hoạt động.

Nước Mỹ đã quyết định chuyển cực lần thứ nhất, đó là từ bỏ cuộc chiến trực tiếp tại chiến trường Đông Dương (VNCH bị bỏ rơi, ngân khố không còn đc dòng tiền từ Mỹ tài trợ và không lâu sau là chiến thắng của quân giải phóng thống nhất đất nước). Sau chuyến thăm Trung Hoa của tổng thống Mỹ Richard Nixon gặp thủ tướng Chu Ân Lai ngày 27/2/1972 do ‘cú đêm’ người Do Thái Kissinger-Cố vấn an ninh quốc gia, Ngoại trưởng Hoa Kỳ thời bấy giờ sắp xếp, thông cáo chung Thượng Hải đã đc đưa ra. Trong đó, Mỹ thương lượng đi đêm với TQ với chiến lược “Liên Hoa chế Xô” nhằm cô lập Liên Xô cùng với lời hứa tình hình tại Đông Dương sẽ do TQ kiểm soát và mở đường cho đồng minh Tư Bản rót tiền đầu tư vào TQ.

Kể từ năm 1973 tới nay là những năm tháng Mỹ xây dựng đồng minh, chia rẽ các nước Arap để bảo vệ túi dầu. Giá dầu sẽ lên hay xuống chi phối bởi có cuộc chiến mới hay ngưng cuộc chiến mà Mỹ là quốc gia quyết định. Dầu là nguyên nhân khiến Trung Đông nhiều chục năm qua chưa ngày nào đc yên. Thông qua biện pháp cấm vận kinh tế với quốc gia thù địch, khó tiếp cận hàng hóa công nghệ Mỹ, nước đó sẽ ít ngoại tệ là đồng USD và nền kinh tế đó như bị cô lập với oxi (tài chính thế giới) và dầu 2 thứ nguyên liệu đầu vào cốt tử của động cơ kinh tế.

Có thể nói từ sau đại suy thoái 1930 đồng tiền mỗi nước (ngoài trừ Mỹ) dựa trên GDP và vàng là một nhân tố tích trữ trong đó và lượng ngoại tệ mạnh thanh toán nắm giữ cụ thể là USD, bảng Anh, đồng Yên Nhật. Còn siêu tiền tệ – đồng tiền thống trị – đồng USD dựa trên bản vị dầu.

Tới thời điểm hiện nay đồng Dollar dựa trên bản vị gì (câu trả lời trong phần sau) khi mà dầu khí đã được khai thác mạnh ở Nga dễ dàng hơn, OPEC cũng đã có hệ thống mỏ năng suất lớn, và đặc biệt công nghệ dầu đá phiến của Mỹ sau 30 năm đã có tiến bộ vượt bậc, giá thành khai thác đủ lãi trong những năm đầu thế kỷ 21 khiến Mỹ vươn lên là số 1, trên OPEC về sản xuất dầu mỏ. Về cơ bản dầu mỏ đã không còn là vấn đề sống còn với cỗ máy kinh tế Mỹ như trong thời kì 1970, giá dầu thế giới nếu càng giảm thậm chí kinh tế Mỹ còn vận hành tăng trưởng hơn, giá dầu TG cao thì kinh tế Mỹ lại có thêm thu nhập từ ngành dầu khí đá phiến.

Như vậy có thể thấy nước Mỹ, thắng lợi sau chiến tranh TG thứ 2 để biến Mỹ thành cường quốc số 1 TG về Quân sự, Kinh tế, và đồng Dollar đã có sự chuyển cực của đầu tiên là 1970 những năm đầu của chiến tranh Arap và khủng hoảng dầu mỏ nhằm bảo vệ bản vị dầu.

Liên minh Mỹ – Phương Tây và TQ đã cô lập kinh tế Liên Xô từ những năm 1970 tới năm 1989 thì Liên Xô sụp đổ kinh tế, rồi sụp đổ thể chế như chúng ta đã biết. Sau khi LX sụp đổ.

Sau khi Mao Trạch Đông mất năm 1976, mối quan hệ thân tình cuối cùng giữa 2 dân tộc Việt Nam – Trung Hoa thông qua 2 người đứng đầu nhà nước là Hồ Chí Minh và Mao Trạch Đông đã chấm dứt, Đặng Tiểu Bình lên nắm quyền đã thúc đẩy chính quyền Khơ me đỏ đâm sau lưng VN. Khi VN phản công thì TQ quyết định dạy VN chúng ta một bài học (chiến tranh biên giới 1979) nhằm lấy điểm với Mỹ, thu hút nhiều hơn nguồn vốn, công nghệ đầu tư từ Mỹ và Phương Tây vào các đặc khu kinh tế kiểu mới của TQ như Thẩm Quyến, Chu Hải, Sán Đầu và Hạ Môn, và để Anh và Bồ Đào Nha bàn giao lại Hồng Kong 1997 và Ma Cao về TQ đúng hẹn.

Nhiều ý kiến nói rằng, bước đi này Mỹ đã vô tình làm ‘con quái vật’ Trung Quốc lớn mạnh lên 40 năm sau, nền KT TQ đã phát triển vũ bão qua mặt Nhật năm 2010, chỉ đứng sau Mỹ. Cũng có luồng ý kiến cho rằng, đây là kế hoạch ‘Đối Trọng’ vĩ đại có tính chu kỳ 50 năm nhằm giữ vững vị thế số 1 toàn cầu của Mỹ. Mình tin vào vế sau nhiều hơn, chi tiết về học thuyết Đối Trọng sẽ bàn kĩ hơn ở bài sau.

Kết thúc Phần 2. Cám ơn các bạn đã theo dõi!
Tổng hợp từ nhiều nguồn, nên SHARE hok cần hỏi ạ!
===
Phần sau chúng ta sẽ đến Thế kỷ 21 cùng bàn về:
1. Ngoài các yếu tố trên, đồng $ còn có thêm sức mạnh gì?
2. Vì sao vị thế dẫn đầu của Mỹ bị đe doạ? Nguyên nhân dẫn đến Trade war?
3. Sự ra đời của đồng tiền điện tử định danh đầu tiên (mang khái niệm Mobile Money) được phát hành bởi Ngân Hàng điện tử.
———
Các thông tin và dữ liệu mình lấy từ các nguồn dưới, các bạn có thể google để đọc/xem:
1. Sách: Chiến tranh tiền tệ (tập 1&2)
2. Trích 1 phần trong bài viết số 4 của chuỗi bài “Lược sử BĐS Việt Nam” của anh Dong DC – Admin An Cư. Nếu các bạn là nhà đầu tư quan tâm đến lịch sử kinh tế Việt Nam thì không nên bỏ qua.

Tác giả: Giang Nguyễn

Nguồn: vietnambusinessinsider.vn

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here